Czasu jest coraz mniej, a pieniędzy wciąż brak. Właściciele budynków mają tylko kilka lat na usunięcie dachów z azbestu, bo termin wyznaczony na 31 grudnia 2032 roku jest nieprzekraczalny. Choć demontaż i utylizację niebezpiecznego materiału można dziś sfinansować z publicznych środków, wymiana dachu na nowy w większości przypadków musi zostać opłacona z własnej kieszeni. To właśnie ten brak systemowego wsparcia budzi największe frustracje.
Termin jest jasny, dofinansowanie już niekoniecznie
Zgodnie z unijnymi wymogami i krajowymi planami dachy zawierające azbest muszą zniknąć do 31 grudnia 2032 roku. To oznacza, że właściciele mają formalnie kilka lat na wymianę pokrycia, ale w praktyce czasu jest znacznie mniej. Skala problemu jest ogromna, bo obowiązek dotyczy setek tysięcy budynków w całej Polsce, zarówno mieszkalnych, jak i gospodarczych. Co istotne, za niedopełnienie tego obowiązku będą grozić kary.
Problem w tym, że w 2026 roku nie funkcjonuje żaden ogólnopolski program, który finansowałby wykonanie nowego dachu. Państwo pomaga w usunięciu i utylizacji azbestu, ale koszt zakupu i montażu nowego pokrycia spada w całości na właściciela. Dla wielu osób to wydatek, na który zwyczajnie nie są przygotowani.
Jakie wsparcie jest dostępne i czego ono nie obejmuje?
Choć pieniędzy na nowe dachy brakuje, istnieją formy pomocy związane z samym azbestem. Gminy oraz Wojewódzkie Fundusze Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej oferują programy, które pozwalają na bezpłatny demontaż, transport i utylizację eternitu. W niektórych przypadkach dofinansowanie sięga nawet 100 procent kosztów tych prac, co zdecydowanie zmniejsza część obciążeń.
Właściciele domów jednorodzinnych mogą dodatkowo skorzystać z ulgi termomodernizacyjnej, jeśli wymiana dachu jest elementem szerszych prac poprawiających efektywność energetyczną budynku. Program „Czyste Powietrze” również wspiera ocieplenie dachu, ale nie pokrywa kosztów samej wymiany pokrycia. Bardzo ważne jest to, że zasady i terminy naborów różnią się w zależności od regionu, dlatego zawsze trzeba sprawdzić, jakie możliwości oferuje konkretna gmina lub województwo.
Nowe przepisy i obowiązek zgłoszenia azbestu
Azbest to nie tylko problem finansowy, ale przede wszystkim zagrożenie dla zdrowia. Wdychanie jego włókien może prowadzić do poważnych chorób płuc, dlatego państwo stopniowo zaostrza przepisy. Choć nowa ustawa azbestowa, wynikająca z unijnej dyrektywy, utknęła na etapie legislacyjnym, obowiązki właścicieli już dziś są jasno określone.
Każdy posiadacz nieruchomości z wyrobami zawierającymi azbest musi złożyć stosowną informację do wójta, burmistrza bądź też prezydenta miasta. Termin mija 31 stycznia 2026 roku. Brak zgłoszenia może skutkować grzywną, która w skali roku sięga kilku tysięcy złotych. To kolejny sygnał, że odkładanie tematu na później może okazać się kosztowne, nawet jeśli największy wydatek, czyli nowy dach, nadal pozostaje po stronie właściciela.